Gebruikershulpmiddelen

Site-hulpmiddelen


namespace:anarchisme_en_marxisme

Verschillen

Dit geeft de verschillen weer tussen de geselecteerde revisie en de huidige revisie van de pagina.

Link naar deze vergelijking

Beide kanten vorige revisie Vorige revisie
Volgende revisie Beide kanten volgende revisie
namespace:anarchisme_en_marxisme [04/04/19 16:28]
defiance [Idealisme]
namespace:anarchisme_en_marxisme [04/04/19 16:32]
defiance
Regel 43: Regel 43:
 Wat Bakoenin betreft, deze werd soms door zijn tijdgenoten „de incarnatie van Satan” genoemd. Te midden van allerlei twisten, intriges, polemieken en knoeierijen,​ waarbij eigenlijk niemand een mooie rol speelde, en die even vóór en even na de Commune van Parijs, de Internationale der arbeiders ten verderve voerde, namen de anarchistische ideeën en gevoelens vaste vorm aan. De invloed van Bakoenin won het ten slotte in Spanje, Italië, Rusland, Frans Zwitserland en een gedeelte van België, van die van Marx. Tegenover diens “autoritair socialisme” stelde Bakoenin onvermoeid en met behulp van geheime organisaties zijn “antiautoritair socialisme” dat een onmiddellijke en directe maatschappelijke omwenteling voorbereidde. “Wij [...] weigeren ons aan te sluiten bij elke politieke beweging, die niet de volkomen emancipatie der arbeiders tot onmiddellijk en direct doel heeft.” Er ontstaat een tegenstelling tussen het revolutionaire romantisme en de opkomende, georganiseerde arbeidersbeweging.[5] Terwijl Marx en Engels een uitgebreide internationale arbeidersorganisatie pogen op te bouwen, die stap voor stap verder zou moeten komen om het steeds doeltreffender instrument van de klassenstrijd te worden, een organisatie,​ die op politiek gebied tussen beide moet komen, zich ten slotte met onweerstaanbare kracht op de verovering der staatsmacht richten, en de dictatuur van het proletariaat vestigen (een dictatuur, gericht tegen de overwonnen bezittende klassen, die wezenlijk een brede arbeidersdemocratie betekent), wensen de bakoenisten op korte termijn de omwenteling van het kapitalisme te weeg te brengen door eenvoudig de in het volk sluimerende krachten te ontketenen; zij geloven inderdaad aan de revolutionaire spontaniteit der achterlijke,​ d.w.z. niet georganiseerde massa’s, en aan de betekenis van het energiek optreden der bewuste minderheden;​ zij veroordelen de politieke actie, waarvan zij de bedrieglijkheid aantonen, en stellen er het onmiddellijk verzet tegenover; zij stellen de staat en het machtsbeginsel waaruit hij is voortgekomen,​ op één lijn met het kapitaal. Zij stellen het federalisme tegenover de staatscentralisatie (overigens niet zonder ook hun eigen organisatie te centraliseren). Bovendien blijft Bakoenin, die Marx nooit geheel schijnt te hebben begrepen, in zeker opzicht typisch Russische ideeën koesteren, wat betreft de rol van het schuim, de gedeclasseerde,​ de paria’s en bandieten in de komende revolutie: hij kent hun een nuttige en belangrijke functie toe. Wat Bakoenin betreft, deze werd soms door zijn tijdgenoten „de incarnatie van Satan” genoemd. Te midden van allerlei twisten, intriges, polemieken en knoeierijen,​ waarbij eigenlijk niemand een mooie rol speelde, en die even vóór en even na de Commune van Parijs, de Internationale der arbeiders ten verderve voerde, namen de anarchistische ideeën en gevoelens vaste vorm aan. De invloed van Bakoenin won het ten slotte in Spanje, Italië, Rusland, Frans Zwitserland en een gedeelte van België, van die van Marx. Tegenover diens “autoritair socialisme” stelde Bakoenin onvermoeid en met behulp van geheime organisaties zijn “antiautoritair socialisme” dat een onmiddellijke en directe maatschappelijke omwenteling voorbereidde. “Wij [...] weigeren ons aan te sluiten bij elke politieke beweging, die niet de volkomen emancipatie der arbeiders tot onmiddellijk en direct doel heeft.” Er ontstaat een tegenstelling tussen het revolutionaire romantisme en de opkomende, georganiseerde arbeidersbeweging.[5] Terwijl Marx en Engels een uitgebreide internationale arbeidersorganisatie pogen op te bouwen, die stap voor stap verder zou moeten komen om het steeds doeltreffender instrument van de klassenstrijd te worden, een organisatie,​ die op politiek gebied tussen beide moet komen, zich ten slotte met onweerstaanbare kracht op de verovering der staatsmacht richten, en de dictatuur van het proletariaat vestigen (een dictatuur, gericht tegen de overwonnen bezittende klassen, die wezenlijk een brede arbeidersdemocratie betekent), wensen de bakoenisten op korte termijn de omwenteling van het kapitalisme te weeg te brengen door eenvoudig de in het volk sluimerende krachten te ontketenen; zij geloven inderdaad aan de revolutionaire spontaniteit der achterlijke,​ d.w.z. niet georganiseerde massa’s, en aan de betekenis van het energiek optreden der bewuste minderheden;​ zij veroordelen de politieke actie, waarvan zij de bedrieglijkheid aantonen, en stellen er het onmiddellijk verzet tegenover; zij stellen de staat en het machtsbeginsel waaruit hij is voortgekomen,​ op één lijn met het kapitaal. Zij stellen het federalisme tegenover de staatscentralisatie (overigens niet zonder ook hun eigen organisatie te centraliseren). Bovendien blijft Bakoenin, die Marx nooit geheel schijnt te hebben begrepen, in zeker opzicht typisch Russische ideeën koesteren, wat betreft de rol van het schuim, de gedeclasseerde,​ de paria’s en bandieten in de komende revolutie: hij kent hun een nuttige en belangrijke functie toe.
  
-Inderdaad was in het uitgestrekte,​ aan het despotisme overgeleverde Rusland der boeren het bandietendom meermalen een sporadische vorm van revolutionair protest der massa’s; gedeclasseerde,​ edellieden en kleine burgers die naar de zaak van het volk waren overgelopen,​ waren begonnen er een revolutionaire intelligentsia te vormen. Marx daarentegen wist door de ervaring, opgedaan in industriële landen, dat het „lompenproletariaat",​ dat het grauw der grote steden uitmaakt, verre van uiteraard een revolutionaire factor te zijn, oneindig omkoopbaar en onbetrouwbaar is, d.w.z. geneigd de reactie te dienen; hij vestigde dan ook al zijn hoop op de georganiseerde arbeidersmassa’s,​ en niet op een ontketening van wat men "het grauw" noemt. In "[[Staat en Anarchisme]]" spreekt Bakoenin er zijn verontwaardiging over uit, dat "het boeren gepeupel, dat niet de sympathie der marxisten heeft en zich op de allerlaagste trap van beschaving bevindt,"​ volgens het revolutionaire schema van Marx "​waarschijnlijk geregeerd moet worden door het proletariaat der steden en fabrieken."​ In het absolutistisch en semi-feodale Rusland, waren de armste boeren inderdaad een revolutionaire factor, waarvan Bakoenin overigens de capaciteiten overschatte;​ en omdat daar in het geheel geen, industrieel proletariaat bestond, is de theoretische dwaling van deze anarchist heel goed te begrijpen. Marx daarentegen merkt in zijn commentaar op deze uitingen op, dat in West Europa de kleine grondbezitters „elke arbeiders-revolutie doen mislukken, zoals zij dit tot nog toe in Frankrijk gedaan hebben",​ en aan deze in de toekomst een regeringspolitiek zullen opdringen. "​Bakoenin,​ zo zegt hij, zou willen, dat de maatschappelijke revolutie in Europa, die gebaseerd is op de kapitalistische productie, zich voltrok op het landbouw- niveau der Russische en Slavische herdersbevolking!"​[6]+Inderdaad was in het uitgestrekte,​ aan het despotisme overgeleverde Rusland der boeren het bandietendom meermalen een sporadische vorm van revolutionair protest der massa’s; gedeclasseerde,​ edellieden en kleine burgers die naar de zaak van het volk waren overgelopen,​ waren begonnen er een revolutionaire intelligentsia te vormen. Marx daarentegen wist door de ervaring, opgedaan in industriële landen, dat het „lompenproletariaat",​ dat het grauw der grote steden uitmaakt, verre van uiteraard een revolutionaire factor te zijn, oneindig omkoopbaar en onbetrouwbaar is, d.w.z. geneigd de reactie te dienen; hij vestigde dan ook al zijn hoop op de georganiseerde arbeidersmassa’s,​ en niet op een ontketening van wat men "het grauw" noemt. In "[[Over anarchisme, staat en dictatuur]]" spreekt Bakoenin er zijn verontwaardiging over uit, dat "het boeren gepeupel, dat niet de sympathie der marxisten heeft en zich op de allerlaagste trap van beschaving bevindt,"​ volgens het revolutionaire schema van Marx "​waarschijnlijk geregeerd moet worden door het proletariaat der steden en fabrieken."​ In het absolutistisch en semi-feodale Rusland, waren de armste boeren inderdaad een revolutionaire factor, waarvan Bakoenin overigens de capaciteiten overschatte;​ en omdat daar in het geheel geen, industrieel proletariaat bestond, is de theoretische dwaling van deze anarchist heel goed te begrijpen. Marx daarentegen merkt in zijn commentaar op deze uitingen op, dat in West Europa de kleine grondbezitters „elke arbeiders-revolutie doen mislukken, zoals zij dit tot nog toe in Frankrijk gedaan hebben",​ en aan deze in de toekomst een regeringspolitiek zullen opdringen. "​Bakoenin,​ zo zegt hij, zou willen, dat de maatschappelijke revolutie in Europa, die gebaseerd is op de kapitalistische productie, zich voltrok op het landbouw- niveau der Russische en Slavische herdersbevolking!"​[6]
  
 Men merke op, dat het anarchisme van Bakoenin slechts wortel schoot in landbouwlanden,​ toen daar bijna geen werkelijk modern proletariaat bestond: Rusland, Spanje, Italië Het kreeg ook zekere invloed, waar het, hand in hand met de libertaire en mutualistische traditie van Proudhon de ideologie. der kleine handwerkslieden kon worden: in Parijs, Frans-Zwitserland en in België. Zodra in deze landen echter de industriële ontwikkeling zich scherper begon af te tekenen, ruimde de revolutionaire beweging dezer landen de voorrang in aan het marxistisch arbeiderssocialisme. ​ Men merke op, dat het anarchisme van Bakoenin slechts wortel schoot in landbouwlanden,​ toen daar bijna geen werkelijk modern proletariaat bestond: Rusland, Spanje, Italië Het kreeg ook zekere invloed, waar het, hand in hand met de libertaire en mutualistische traditie van Proudhon de ideologie. der kleine handwerkslieden kon worden: in Parijs, Frans-Zwitserland en in België. Zodra in deze landen echter de industriële ontwikkeling zich scherper begon af te tekenen, ruimde de revolutionaire beweging dezer landen de voorrang in aan het marxistisch arbeiderssocialisme. ​
Regel 237: Regel 237:
 ===== Voetnoten ===== ===== Voetnoten =====
   *    * 
-  * [1] [[Pierre-Joseph Proudhon]], Lettres, Grasset, 1929. +  * [1] [[Pierre-Joseph Proudhon]], ​//Lettres//, Grasset, 1929. 
-  * [2] Paul Louis, Histoire du Socialisme en FranceRivière. +  * [2] Paul Louis, ​//Histoire du Socialisme en France//, Rivière. 
-  * [3] [[Peter Kropotkin]],​ De Loondienst.+  * [3] [[Peter Kropotkin]], ​//De Loondienst//.
   * [4] Paul Louis.   * [4] Paul Louis.
   * [5] Zie hoofdstuk XVIII ([[Michael Bakoenin]]) van Karl Marx door B. Nicolaievsky en O. Menchen-Helfen (Gallimard).   * [5] Zie hoofdstuk XVIII ([[Michael Bakoenin]]) van Karl Marx door B. Nicolaievsky en O. Menchen-Helfen (Gallimard).
-  * [6] Nopt betreffende ​„Staat ​en Anarchie” ​in "Contre ​l’Anarchisme"​ van Marx en Engels.+  * [6] Nopt betreffende ​"//​Over anarchisme, staat en dictatuur//" ​in "//l’Anarchisme//" van Marx en Engels.
   * [7] Encyclopédie anarchiste, p.59, Anarchie.   * [7] Encyclopédie anarchiste, p.59, Anarchie.
-  * [8] Baron zit sedert 19 jaar in Rusland gevangen. Hebben de afvaardigingen van de C.N.T.-F.A.I. ​die naar Moskou werden gezonden er aan gedacht zich op de hoogte te stellen van het lot van deze en dergelijke kameraden?+  * [8] Baron zit sedert 19 jaar in Rusland gevangen. Hebben de afvaardigingen van de CNT-FAI die naar Moskou werden gezonden er aan gedacht zich op de hoogte te stellen van het lot van deze en dergelijke kameraden?
   * [9] „Esprit”,​ No. 55, 1 April 1937, //​Meditation sur l'​anarchie//​.   * [9] „Esprit”,​ No. 55, 1 April 1937, //​Meditation sur l'​anarchie//​.
-  * [10] E. Armand: l'​Initiation anarchiste individualiste. De schrijver bouwt de ontstaansgeschiedenis van het anarchisme op als volgt “Prometheus,​ Satan, Epiktetus, Diogenes, zelfs Jezus, kunnen vanuit verschillende oogpunten beschouwd worden als typen van het oorspronkelijk anarchisme…"​ Waarom dan niet de hypothetische Schepper van de universele wanorde? +  * [10] E. Armand: ​//l'​Initiation anarchiste individualiste//. De schrijver bouwt de ontstaansgeschiedenis van het anarchisme op als volgt “Prometheus,​ Satan, Epiktetus, Diogenes, zelfs Jezus, kunnen vanuit verschillende oogpunten beschouwd worden als typen van het oorspronkelijk anarchisme…"​ Waarom dan niet de hypothetische Schepper van de universele wanorde? 
-  * [11] Fritz Brupbacher, Intoduction à la Confession de Bakounine (Rieder).+  * [11] Fritz Brupbacher, ​//Intoduction à la Confession de Bakounine// (Rieder).
   * [12] Ik citeer uit het hoofd.   * [12] Ik citeer uit het hoofd.
   * [13] Bij het begin van de burgeroorlog in Spanje vroeg ik een kameraad van de [[FAI]], of men er aan gedacht had, de miliciens een politieke opvoeding te geven, en ten dien einde aan het front commissarissen had benoemd en scholen van medestrijders had gesticht. "Wij willen niet aan politiek doen — antwoordde hij mij — Een filosofische opvoeding, misschien…”   * [13] Bij het begin van de burgeroorlog in Spanje vroeg ik een kameraad van de [[FAI]], of men er aan gedacht had, de miliciens een politieke opvoeding te geven, en ten dien einde aan het front commissarissen had benoemd en scholen van medestrijders had gesticht. "Wij willen niet aan politiek doen — antwoordde hij mij — Een filosofische opvoeding, misschien…”
-  * [14] [[Michael Bakoenin]], [[Brief aan een fransman]], 1870. +  * [14] [[Michael Bakoenin]], [[//Brief aan een fransman//]], 1870. 
-  * [15] Friedrich Engels, De Bakoenisten ​aan het werk.+  * [15] Friedrich Engels, ​//De bakoenisten ​aan het werk//.
   * [16] [[Voline]], in de Encyclopédie anarchiste.   * [16] [[Voline]], in de Encyclopédie anarchiste.
-  * [17] Zie Victor Serge, L'An de la Révolution russe (Librairie du Travail). +  * [17] Zie Victor Serge, ​//L'An de la Révolution russe// (Librairie du Travail). 
-  * [18] Koebanin: De Makhno-beweging (Russisch: Staats-Bibliotheek);​ [[Pjotr Arshinov]], [[Geschiedenis van de Makhnobeweging (1918-1921)]].+  * [18] Koebanin: ​//De Makhno-beweging// (Russisch: Staats-Bibliotheek);​ [[Pjotr Arshinov]], [[//Geschiedenis van de Makhnobeweging (1918-1921)//]].
   * [19] Pjotr Arshinov.   * [19] Pjotr Arshinov.
-  * [20] [[Peter Kropotkin]],​ [[Oproep aan de jeugd]]. +  * [20] [[Peter Kropotkin]],​ [[//Oproep aan de jeugd//]]. 
-  * [21] Leon Trotski, Les crimes de Staline. +  * [21] Leon Trotski, ​//Les crimes de Staline//
-  * [22] [[Elisée Reclus]], ​Evolution et revolution+  * [22] [[Elisée Reclus]], ​[[//​Evolutie en revolutie//​]]
-  * [23] Lettres de Sacco et Vanzetti+  * [23] //Lettres de Sacco et Vanzetti//
  
 {{tag>​anarchisme marxisme organisatie}} {{tag>​anarchisme marxisme organisatie}}
namespace/anarchisme_en_marxisme.txt · Laatst gewijzigd: 16/10/19 10:14 (Externe bewerking)