Gebruikershulpmiddelen

Site-hulpmiddelen

revolutionair_woordenboek

Verschillen

Dit geeft de verschillen weer tussen de geselecteerde revisie en de huidige revisie van de pagina.

Link naar deze vergelijking

Beide kanten vorige revisie Vorige revisie
Volgende revisie
Vorige revisie
revolutionair_woordenboek [28/04/18 23:10]
autonomia
revolutionair_woordenboek [25/09/18 15:05] (huidige)
autonomia [Z]
Regel 48: Regel 48:
   * **Despoot:​** //des-poot (de; zn., -en)//; **1** Alleenheerser,​ met de bijgedachte aan willekeur en onredelijkheid - de vraag is uiteraard of er ooit enige redelijkheid zit in alleenheerschappij **2** Heerszuchtig persoon.   * **Despoot:​** //des-poot (de; zn., -en)//; **1** Alleenheerser,​ met de bijgedachte aan willekeur en onredelijkheid - de vraag is uiteraard of er ooit enige redelijkheid zit in alleenheerschappij **2** Heerszuchtig persoon.
   * **Despotie:​** //​des-po-tie (de; zn., ën)//; **1** Optreden als een despoot, heerschappij van willekeur **2**Rijk of regeringsvorm waarin willekeur heerst.   * **Despotie:​** //​des-po-tie (de; zn., ën)//; **1** Optreden als een despoot, heerschappij van willekeur **2**Rijk of regeringsvorm waarin willekeur heerst.
-  * **Dialectiek:​** //​di-a-lec-tiek (de; zn., -isch)//; ​Dialectiek ofwel een redeneervorm die door middel van het gebruik van tegenstellingen naar waarheid probeert te zoeken, dan wel een metafysica, volgens welke zowel het denken als de wereld verandert of ontwikkelt ten gevolge van tegenstellingen (Herakleitos,​ Hegel, Marx en navolgers). Het begrip heeft een lange geschiedenis in de traditie van het westerse denken.+  * **Dialectiek:​** //​di-a-lec-tiek (de; zn., -isch)//; ​Ofwel een redeneervorm die door middel van het gebruik van tegenstellingen naar waarheid probeert te zoeken, dan wel een metafysica, volgens welke zowel het denken als de wereld verandert of ontwikkelt ten gevolge van tegenstellingen (Herakleitos,​ Hegel, Marx en navolgers). Het begrip heeft een lange geschiedenis in de traditie van het westerse denken.
   * **Dictator:​** //​dic-ta-tor (de; zn., -en)//; Van het Latijnse //dictare// (vert. dicteren, voorschrijven bevelen); **1** Onbeperkt, niet-vorstelijk gezaghebber,​ m.n. die zich tot heerser over het volk heeft opgeworpen na een burgeroorlog of staatsgreep (al dan niet '​democratisch',​ zoals in de zomer van 2016 gebeurde in Turkije) en een schrikbewind voert. **2** Iemand die geen tegenspraak duld, heerszuchtig,​ bazig persoon.   * **Dictator:​** //​dic-ta-tor (de; zn., -en)//; Van het Latijnse //dictare// (vert. dicteren, voorschrijven bevelen); **1** Onbeperkt, niet-vorstelijk gezaghebber,​ m.n. die zich tot heerser over het volk heeft opgeworpen na een burgeroorlog of staatsgreep (al dan niet '​democratisch',​ zoals in de zomer van 2016 gebeurde in Turkije) en een schrikbewind voert. **2** Iemand die geen tegenspraak duld, heerszuchtig,​ bazig persoon.
   * **Dictatuur:​** //​dic-ta-tuur (de; zn., -en)//; **1** Regering van of door een //​dictator//​ **2** Een door een dictator geregeerd land. Marx riep op tot de //"​Dictatuur van het proletariaat"//​ de overname en consolidatie van de staatsmacht door de arbeidersklasse. Deze dictatuur leidde echter keer op keer tot een werkelijke dictatuur die de arbeidersklasse zélf onderwierp op het moment dat de Communistische Partij in naam van diezelfde arbeidersklasse de macht over nam en zichzelf installeerde als alleenheersers. (Zie ook "​Dictator"​)   * **Dictatuur:​** //​dic-ta-tuur (de; zn., -en)//; **1** Regering van of door een //​dictator//​ **2** Een door een dictator geregeerd land. Marx riep op tot de //"​Dictatuur van het proletariaat"//​ de overname en consolidatie van de staatsmacht door de arbeidersklasse. Deze dictatuur leidde echter keer op keer tot een werkelijke dictatuur die de arbeidersklasse zélf onderwierp op het moment dat de Communistische Partij in naam van diezelfde arbeidersklasse de macht over nam en zichzelf installeerde als alleenheersers. (Zie ook "​Dictator"​)
Regel 71: Regel 71:
   * **Feminisme:​** //​fe-mi-nis-me (het; zn. -isme)//; Maatschappijkritisch streven dat zich verzet tegen geslachtshiërarchieën als de benadeling, onderdrukking en uitbuiting van vrouwen. Er zijn binnen het feminisme verschillende opvattingen over doelen en hoe deze te bereiken. Zo is er een verschil van mening of werkelijke gelijkheid tussen man en vrouw wel behaald kan worden binnen een hiërarchische en ongelijke samenleving als de huidige. //​Postfeminisme//​ wijst de binaire (tweeslachtige) indeling van mensen in '​man'​ en '​vrouw'​ af, en stelt dat dit onderscheid buiten biologisch, vooral een maatschappelijk construct is. //Wij vrouwen dragen de zware last van de macht die mannen over vele generaties van barbarij over ons hebben geworpen. Het feminisme is erop gericht zich van deze last te bevrijden en niet, om het domein van het '​sterkere geslacht'​ te veroveren. Wij willen ons niet vermannelijken.//​ - Soledad Gustavo (Zie ook "​Anarcha-feminisme"​ en "​Misogenie"​)   * **Feminisme:​** //​fe-mi-nis-me (het; zn. -isme)//; Maatschappijkritisch streven dat zich verzet tegen geslachtshiërarchieën als de benadeling, onderdrukking en uitbuiting van vrouwen. Er zijn binnen het feminisme verschillende opvattingen over doelen en hoe deze te bereiken. Zo is er een verschil van mening of werkelijke gelijkheid tussen man en vrouw wel behaald kan worden binnen een hiërarchische en ongelijke samenleving als de huidige. //​Postfeminisme//​ wijst de binaire (tweeslachtige) indeling van mensen in '​man'​ en '​vrouw'​ af, en stelt dat dit onderscheid buiten biologisch, vooral een maatschappelijk construct is. //Wij vrouwen dragen de zware last van de macht die mannen over vele generaties van barbarij over ons hebben geworpen. Het feminisme is erop gericht zich van deze last te bevrijden en niet, om het domein van het '​sterkere geslacht'​ te veroveren. Wij willen ons niet vermannelijken.//​ - Soledad Gustavo (Zie ook "​Anarcha-feminisme"​ en "​Misogenie"​)
   * **Feodaal:​** //fe-o-daal (bn., feodalisme)//;​ **1** Tot het leenstelsel behorend, pré-kapitalistisch maatschappelijk systeem; //een feodale maatschappij//;​ Waar overheidsgezag wordt uitgeoefend volgens een rechtsbetrekking tussen '​heer'​ (adel) en '​horigen'​ (bezitlozen). Grond behoord de adel en de horigen bewerken deze. Zij mogen hierop en hiervan leven, maar zijn het grootste deel hetgeen het land opbrengt verschuldigd aan de grondbezitter - //het is immers diens grond// **2** Herinnerend aan het oude leenstelsel:​ //feodale begrippen//;​ //het gaat er in het bestuur nogal feodaal aan toe//.   * **Feodaal:​** //fe-o-daal (bn., feodalisme)//;​ **1** Tot het leenstelsel behorend, pré-kapitalistisch maatschappelijk systeem; //een feodale maatschappij//;​ Waar overheidsgezag wordt uitgeoefend volgens een rechtsbetrekking tussen '​heer'​ (adel) en '​horigen'​ (bezitlozen). Grond behoord de adel en de horigen bewerken deze. Zij mogen hierop en hiervan leven, maar zijn het grootste deel hetgeen het land opbrengt verschuldigd aan de grondbezitter - //het is immers diens grond// **2** Herinnerend aan het oude leenstelsel:​ //feodale begrippen//;​ //het gaat er in het bestuur nogal feodaal aan toe//.
 +  * **Fordisme:​** //​for-dis-me (zn., het)//; ​ Refereert naar de eerste implementatie van lopendebandwerk in de Ford fabrieken en de denkbeelden van Henry Ford. Werknemers van zijn fabrieken moesten volgens hem genoeg verdienen om ook de auto’s van Ford te kunnen kopen om zo weer de verkoop te stimuleren – een model dus voor de consumptiemaatschappij. De periode hierna wordt soms beschreven als postfordisme – de verschuiving naar een diensteneconomie,​ van massaproductie naar specifieke goederen en diensten en een verandering in bedrijfsstructuren – flexibilisering en kleinere gespecialiseerde bedrijven die elkaar toeleveren i.p.v. grote ondernemingen die de hele keten van grondstof tot eindproduct beheersen.
  
 ===== G ===== ===== G =====
Regel 79: Regel 80:
 ===== H ===== ===== H =====
   * **Heersende Klasse:** //​heer-sen-de klas-se (de; zn., samenstelling)//;​ Sociale klasse die de politieke en vaak ook economische heerschappij heeft over de samenleving. Deze heersende klasse bestaat tegenover een of meerdere gedomineerde klassen. De machtsgelijkheid die Marx voorspelde te ontstaan nadat de klassenstrijd de daaropvolgende dictatuur van het proletariaat had geïnstalleerd leidde tot niets anders dan een nieuwe heersende klasse - dit in tegenstelling tot de afschaffing van overheersing.   * **Heersende Klasse:** //​heer-sen-de klas-se (de; zn., samenstelling)//;​ Sociale klasse die de politieke en vaak ook economische heerschappij heeft over de samenleving. Deze heersende klasse bestaat tegenover een of meerdere gedomineerde klassen. De machtsgelijkheid die Marx voorspelde te ontstaan nadat de klassenstrijd de daaropvolgende dictatuur van het proletariaat had geïnstalleerd leidde tot niets anders dan een nieuwe heersende klasse - dit in tegenstelling tot de afschaffing van overheersing.
 +  * **Hegemonie:​** //​he-ge-mo-nie (de; zn.)//; Van het Griekse //​ἡγεμών//​ (hègemoon),​ "​aanvoerder,​ leider"​);​ het overwicht op uiteenlopende gebieden als politiek, cultuur, ideologie en handel door een partij, staat, religieus of politiek systeem waardoor deze indirecte macht over anderen kan uitoefenen.
   * **Hiërarchie:​** //​hië-rar-chie (de; zn., -ën)//; Van het Griekse //​ἱεραρχία//​ (hierarchia),​ "​heersen van een hoge priester",​ van ἱεράρχης hierarkhes, "​leider van heilige rituelen";​ een organisatie van onderdelen (objecten, namen, waardes, categoriën,​ mensen etc.) waarbij elk onderdeel gerepresenteerd wordt als "​boven",​ "​gelijk"​ of "​onder"​ de andere. In maatschappelijke termen betekend dit een maatschappelijke ordening waar verschillende hiërarchieën bepalen of iemand meer of minder maatschappelijke invloed heeft - bijv. economisch, politiek of sociaal.   * **Hiërarchie:​** //​hië-rar-chie (de; zn., -ën)//; Van het Griekse //​ἱεραρχία//​ (hierarchia),​ "​heersen van een hoge priester",​ van ἱεράρχης hierarkhes, "​leider van heilige rituelen";​ een organisatie van onderdelen (objecten, namen, waardes, categoriën,​ mensen etc.) waarbij elk onderdeel gerepresenteerd wordt als "​boven",​ "​gelijk"​ of "​onder"​ de andere. In maatschappelijke termen betekend dit een maatschappelijke ordening waar verschillende hiërarchieën bepalen of iemand meer of minder maatschappelijke invloed heeft - bijv. economisch, politiek of sociaal.
   * **Historisch materialisme:​** //​his-to-risch ma-te-ria-lis-me (het; zn. samenstelling)//;​ Geschiedbeschouwing die vooral in het marxisme wordt gebruikt waarbij deze in grote mate bepaald door materiële, economische,​ omstandigheden;​ deze worden beschouwd als de oorzaak voor de sociale verhoudingen en de verdeling van maatschappijen in klassen, die voortdurend strijd met elkaar leveren. Marx presenteerde zijn geschiedkundig werk op dialectische wijze, in navolging van Hegel, maar waar Hegel de geschiedenis als een strijd tussen tegengestelde ideeën beschouwt, ziet Marx de mensen zelf aan het werk, verenigd in klassen die onderling strijden om hun economische positie te behouden of verdedigen. Anarchistische denkers hebben meermaals kritiek geleverd op deze marxistische benadering omdat de ontwikkeling van de geschiedenis daarbinnen als een vooraf vaststaande ontwikkeling wordt gepresenteerd. De kritiek baseert zich er op dat daarmee het eigen handelingsvermogen om de ontwikkeling van de geschiedenis te veranderen wordt ontnomen - men verwordt tot een toeschouwer van de verandering in plaats van een zelfbewust actief handelende mens die de ontwikkeling van de revolutie zelf kan bepalen.   * **Historisch materialisme:​** //​his-to-risch ma-te-ria-lis-me (het; zn. samenstelling)//;​ Geschiedbeschouwing die vooral in het marxisme wordt gebruikt waarbij deze in grote mate bepaald door materiële, economische,​ omstandigheden;​ deze worden beschouwd als de oorzaak voor de sociale verhoudingen en de verdeling van maatschappijen in klassen, die voortdurend strijd met elkaar leveren. Marx presenteerde zijn geschiedkundig werk op dialectische wijze, in navolging van Hegel, maar waar Hegel de geschiedenis als een strijd tussen tegengestelde ideeën beschouwt, ziet Marx de mensen zelf aan het werk, verenigd in klassen die onderling strijden om hun economische positie te behouden of verdedigen. Anarchistische denkers hebben meermaals kritiek geleverd op deze marxistische benadering omdat de ontwikkeling van de geschiedenis daarbinnen als een vooraf vaststaande ontwikkeling wordt gepresenteerd. De kritiek baseert zich er op dat daarmee het eigen handelingsvermogen om de ontwikkeling van de geschiedenis te veranderen wordt ontnomen - men verwordt tot een toeschouwer van de verandering in plaats van een zelfbewust actief handelende mens die de ontwikkeling van de revolutie zelf kan bepalen.
Regel 108: Regel 110:
  
 ===== M ===== ===== M =====
-  * **Maoïsme:​** //​ma-o-is-me (het; zn., -isme)//; **1** Autoritaire politieke stroming die zich baseert op uitleg van het Marxistisch-Leninistisme ​volgens Mao Zedong. Het Maoïsme richtte zich tot het stedelijke proletariaat,​ de boeren en de nationale burgerij, dit in tegenstelling tot het beleid van de Sovjet-Unie en de communistische partijen in West-Europa,​ dat zich meer concentreerde op arbeiders in de industrie. In Nederland had het Maoïsme vooral in de jaren '60 en '70 veel invloed binnen de socialistische bewegingen. Wereldwijd bestaan nog steeds de nodige Maoïstische guerrillagroepen,​ bijv. in de Filepijnen, India, Nepal. ​+  * **Maoïsme:​** //​ma-o-is-me (het; zn., -isme)//; **1** Autoritaire politieke stroming die zich baseert op uitleg van het Marxistisch-Leninisme ​volgens Mao Zedong. Het Maoïsme richtte zich tot het stedelijke proletariaat,​ de boeren en de nationale burgerij, dit in tegenstelling tot het beleid van de Sovjet-Unie en de communistische partijen in West-Europa,​ dat zich meer concentreerde op arbeiders in de industrie. In Nederland had het Maoïsme vooral in de jaren '60 en '70 veel invloed binnen de socialistische bewegingen. Wereldwijd bestaan nog steeds de nodige Maoïstische guerrillagroepen,​ bijv. in de Filepijnen, India, Nepal. ​
   * **Martelaar:​** //​mar-te-laar (de; zn., -s)//; Iemand die zijn of haar leven offert voor diens geloof of overtuiging.   * **Martelaar:​** //​mar-te-laar (de; zn., -s)//; Iemand die zijn of haar leven offert voor diens geloof of overtuiging.
   * **Marxisme:​** //​marx-is-me (het; zn., -isme)//; Communistische theorie, genoemd naar de Duitse filosoof Karl Marx (1818-1883). Het is de moeite waard de oorsprong te onderzoeken van Marx zijn uitspraak //"Het enige dat ik weet, is dat ik geen Marxist ben"//,​ dat waarschijnlijk een reactie was op de meer opportunistische en reformistische elementen in de socialistische en communistische beweging in zijn tijd. Tegenwoordig zijn er vele verschillende politieke stromingen die zich baseren op de ideeën van Marx, van het anti-autoritaire Autonoom-Marxisme tot het extreem autoritaire Stalinisme.   * **Marxisme:​** //​marx-is-me (het; zn., -isme)//; Communistische theorie, genoemd naar de Duitse filosoof Karl Marx (1818-1883). Het is de moeite waard de oorsprong te onderzoeken van Marx zijn uitspraak //"Het enige dat ik weet, is dat ik geen Marxist ben"//,​ dat waarschijnlijk een reactie was op de meer opportunistische en reformistische elementen in de socialistische en communistische beweging in zijn tijd. Tegenwoordig zijn er vele verschillende politieke stromingen die zich baseren op de ideeën van Marx, van het anti-autoritaire Autonoom-Marxisme tot het extreem autoritaire Stalinisme.
Regel 120: Regel 122:
   * **Nationalisme:​** //​na-tio-na-lis-me (het; zn. -n)//; Het aanhangen van het bestaan van //de natie// (met de opvatting dat deze een natuurgegeven is en altijd al daar was). Nationalisme is de opvatting dat het "eigen volk", en de eigen staat, boven alle anderen uitverkoren is. Nationalisme verondersteld dat "​afkomst"​ of etniciteit belangrijker is dan klassentegenstellingen en schuiven collectieve //​vereländung//​. Hierom hanteren nationalistische bewegingen vaak pseudo-revolutionaire slogans maar voorstaan eerder een corporatistische politiek en schuiven problemen af op minderheden en politieke tegenstanders in de samenleving. In het dagelijks gebruik wordt het begrip vaak gelijkgesteld met //​chauvinisme//​. (Zie ook "​Volk"​ en "​Corporatisme"​)   * **Nationalisme:​** //​na-tio-na-lis-me (het; zn. -n)//; Het aanhangen van het bestaan van //de natie// (met de opvatting dat deze een natuurgegeven is en altijd al daar was). Nationalisme is de opvatting dat het "eigen volk", en de eigen staat, boven alle anderen uitverkoren is. Nationalisme verondersteld dat "​afkomst"​ of etniciteit belangrijker is dan klassentegenstellingen en schuiven collectieve //​vereländung//​. Hierom hanteren nationalistische bewegingen vaak pseudo-revolutionaire slogans maar voorstaan eerder een corporatistische politiek en schuiven problemen af op minderheden en politieke tegenstanders in de samenleving. In het dagelijks gebruik wordt het begrip vaak gelijkgesteld met //​chauvinisme//​. (Zie ook "​Volk"​ en "​Corporatisme"​)
   * **Nationalisatie:​** //​na-tio-na-li-sa-tie (de; zn., -s)//; Het onder bestuur van de staat brengen van de economie of delen van de economie. De staat wordt eigenaar van de onderneming,​ de werknemers komen daarmee voor de staat te werken. Het omgekeerde van dit proces is //​privatisering//;​ Libertair communisten en anarchisten menen echter dat de economie moet worden //​gesocialiseerd//,​ ter beschikking van de werkende klasse. Nationalisatie is niet noodzakelijk socialisatie aangezien, de winsten niet altijd toekomen aan de arbeiders, de schulden echter via belastingen wel. Tevens blijven de arbeiders blijven in een afhankelijke positie, de staat blijft de baas. (Zie ook "​Socialisatie",​ "​Privatiseren"​)   * **Nationalisatie:​** //​na-tio-na-li-sa-tie (de; zn., -s)//; Het onder bestuur van de staat brengen van de economie of delen van de economie. De staat wordt eigenaar van de onderneming,​ de werknemers komen daarmee voor de staat te werken. Het omgekeerde van dit proces is //​privatisering//;​ Libertair communisten en anarchisten menen echter dat de economie moet worden //​gesocialiseerd//,​ ter beschikking van de werkende klasse. Nationalisatie is niet noodzakelijk socialisatie aangezien, de winsten niet altijd toekomen aan de arbeiders, de schulden echter via belastingen wel. Tevens blijven de arbeiders blijven in een afhankelijke positie, de staat blijft de baas. (Zie ook "​Socialisatie",​ "​Privatiseren"​)
-  * **Newspeak:​** //new-speak (de; zn., Engels)//; Vertaald: nieuwspraak;​ Wanneer woorden bewust van betekenis ontdaan worden, of zelfs geheel een tegenovergestelde betekenis worden toegedeeld. De term komt uit het boek 1984 van George Orwell. Hoewel Orwell’s dystopie slechts tot 1984 reikte, is in 2016 fictie ingehaald door de werkelijkheid - het voormalige //Minsterie van Oorlog// heet inmiddels het //Minsterie ​van Defensie//, verzetsstrijders zijn terroristen en liefdadigheid voor geillegaliseerden tracht men tot een misdaad te maken. Wellicht is Newspeak iets van alle tijden, het heeft echter met de reikwijdte van moderne technologie enorm aan invloed gewonnen.+  * **Newspeak:​** //new-speak (de; zn., Engels)//; Vertaald: nieuwspraak;​ Wanneer woorden bewust van betekenis ontdaan worden, of zelfs geheel een tegenovergestelde betekenis worden toegedeeld. De term komt uit het boek 1984 van George Orwell. Hoewel Orwell’s dystopie slechts tot 1984 reikte, is in 2016 fictie ingehaald door de werkelijkheid - het voormalige //Minsterie van Oorlog// heet inmiddels het //Ministerie ​van Defensie//, verzetsstrijders zijn terroristen en liefdadigheid voor geillegaliseerden tracht men tot een misdaad te maken. Wellicht is Newspeak iets van alle tijden, het heeft echter met de reikwijdte van moderne technologie enorm aan invloed gewonnen.
   * **Neoliberalisme:​** //​ne-o-li-be-ra-lis-me (het; zn., -isme)//; Vanaf de jaren tachtig internationaal overheersende economische beleid in de kapitalistische wereldeconomie. Ideologie die de liberale opvatting van een zich terugtrekkende staat vooral wilt toepassen op de economische sfeer - resulterend in de zogenaamde "vrije markt" waarbij de bezitter vrij is te doen wat deze wilt. Het resultaat is echter dat diegene die niets bezitten aan de grillen van de bezittende klasse zijn overgeleverd,​ wat uiteindelijk de economische en maatschappelijke ongelijkheid alleen maar verder vergroot. Dit //​laissez-faire//​-achtige beleid wordt gekenmerkt door privatisering,​ bezuinigingen op sociale voorzieningen,​ deregulering,​ vrijhandel, en vermindering van overheidsuitgaven,​ om zo de rol van de publieke sector te verkleinen. Ideologisch is het neoliberalisme schatplichtig aan de //Chicago School of Economics// waar Milton Friedman doceerde.   * **Neoliberalisme:​** //​ne-o-li-be-ra-lis-me (het; zn., -isme)//; Vanaf de jaren tachtig internationaal overheersende economische beleid in de kapitalistische wereldeconomie. Ideologie die de liberale opvatting van een zich terugtrekkende staat vooral wilt toepassen op de economische sfeer - resulterend in de zogenaamde "vrije markt" waarbij de bezitter vrij is te doen wat deze wilt. Het resultaat is echter dat diegene die niets bezitten aan de grillen van de bezittende klasse zijn overgeleverd,​ wat uiteindelijk de economische en maatschappelijke ongelijkheid alleen maar verder vergroot. Dit //​laissez-faire//​-achtige beleid wordt gekenmerkt door privatisering,​ bezuinigingen op sociale voorzieningen,​ deregulering,​ vrijhandel, en vermindering van overheidsuitgaven,​ om zo de rol van de publieke sector te verkleinen. Ideologisch is het neoliberalisme schatplichtig aan de //Chicago School of Economics// waar Milton Friedman doceerde.
   * **Nihilisme:​** //​ni-hi-lis-me (het; zn.,​-isme)//;​ In tegenstelling tot het dagelijks gebruik van het woord is het nihilisme een anti-politieke stroming uit het Rusland van de 19de eeuw. Deze proto-socialistische stroming kende een sterk anti-autoritair en militant karakter. Uitgebreide geschiedkundige omschrijvingen over deze beweging zijn te vinden in de eerste hoofdstukken van //De Ongekende Revolutie// van [[namespace:​Volin]] en //De Russische Ondergrondse//​ van [[namespace:​Stepnjak]].   * **Nihilisme:​** //​ni-hi-lis-me (het; zn.,​-isme)//;​ In tegenstelling tot het dagelijks gebruik van het woord is het nihilisme een anti-politieke stroming uit het Rusland van de 19de eeuw. Deze proto-socialistische stroming kende een sterk anti-autoritair en militant karakter. Uitgebreide geschiedkundige omschrijvingen over deze beweging zijn te vinden in de eerste hoofdstukken van //De Ongekende Revolutie// van [[namespace:​Volin]] en //De Russische Ondergrondse//​ van [[namespace:​Stepnjak]].
Regel 171: Regel 173:
   * **Solidariteit:​** //​so-li-da-ri-teit (de; zn.)//; De wederzijdse hulp, ondersteuning en zorg en een respectvolle omgang onder gelijken of gelijkgestemden. Bij solidariteit is de praktijk om het individu door middel van gemeenschappelijkheid te beschermen. Solidariteit komt niet alleen de gemeenschap ten goede, maar heeft ook voor de individuen die er onderdeel van zijn voordelen. //"​Solidariteit,​ dat is de harmonie tussen belangen en gevoel, het meewerken van iedereen aan het welzijn van allen, en het samenwerken van allen aan het welzijn van iedere enkeling – dat is de enige manier, waarop de mens naar diens natuur leeft en de hoogste graad van volmaaktheid en welzijn bereiken kan."//​ - Errico Malatesta, De Anarchie, 1891   * **Solidariteit:​** //​so-li-da-ri-teit (de; zn.)//; De wederzijdse hulp, ondersteuning en zorg en een respectvolle omgang onder gelijken of gelijkgestemden. Bij solidariteit is de praktijk om het individu door middel van gemeenschappelijkheid te beschermen. Solidariteit komt niet alleen de gemeenschap ten goede, maar heeft ook voor de individuen die er onderdeel van zijn voordelen. //"​Solidariteit,​ dat is de harmonie tussen belangen en gevoel, het meewerken van iedereen aan het welzijn van allen, en het samenwerken van allen aan het welzijn van iedere enkeling – dat is de enige manier, waarop de mens naar diens natuur leeft en de hoogste graad van volmaaktheid en welzijn bereiken kan."//​ - Errico Malatesta, De Anarchie, 1891
   * **Speciesisme:​** //​spe-ci-e-sis-me (het; zn., -isme)//; Van het Latijnse //​species//,​ (dier)soort. Betreft het toekennen van verschillende waarden, rechten of speciale achting van individuen op de basis van de soort waartoe zij behoren. Bijvoorbeeld de mens t.o.v. andere diersoorten. (Zie ook "​Antispeciesisme"​)   * **Speciesisme:​** //​spe-ci-e-sis-me (het; zn., -isme)//; Van het Latijnse //​species//,​ (dier)soort. Betreft het toekennen van verschillende waarden, rechten of speciale achting van individuen op de basis van de soort waartoe zij behoren. Bijvoorbeeld de mens t.o.v. andere diersoorten. (Zie ook "​Antispeciesisme"​)
-  * **Staat:** //staat (de; zn.)//; Binnen een afgebakend grondgebied werkzaam bestuurslichaam dat de maatschappelijke organisatie van een betreffende samenleving monopoliseert,​ en over de op dat grondgebied wonende bevolking gezag uitoefent. Deze //​soevereine//​ macht, regeert ​doormiddel ​van wetgeving en de handhaving hiervan door repressieve instituties. Met de opkomst van de sociaal-democratie in de 20ste eeuw is de staat, naast de economische,​ juridische regulering van de maatschappij,​ ook allerhande sociale functies gaan vervullen als zorg, onderwijs, etc. Hierom hebben verschillende anarchisten gesteld dat //de staat// niet meer slechts een bundeling is van de administratieve en repressieve instituties in de samenleving,​ maar dat het een wijdverspreide //sociale relatie// is die zich in de samenleving heeft genesteld.+  * **Staat:** //staat (de; zn.)//; Binnen een afgebakend grondgebied werkzaam bestuurslichaam dat de maatschappelijke organisatie van een betreffende samenleving monopoliseert,​ en over de op dat grondgebied wonende bevolking gezag uitoefent. Deze //​soevereine//​ macht, regeert ​door middel ​van wetgeving en de handhaving hiervan door repressieve instituties. Met de opkomst van de sociaal-democratie in de 20ste eeuw is de staat, naast de economische,​ juridische regulering van de maatschappij,​ ook allerhande sociale functies gaan vervullen als zorg, onderwijs, etc. Hierom hebben verschillende anarchisten gesteld dat //de staat// niet meer slechts een bundeling is van de administratieve en repressieve instituties in de samenleving,​ maar dat het een wijdverspreide //sociale relatie// is die zich in de samenleving heeft genesteld.
   * **Staatscommunisme:​** //​staats-com-mu-nis-me (het; zn., -isme)//; Communistische theorie en strategie die voor ogen heeft maatschappij-verandering te realiseren doormiddel van de verovering van de staat. Soms met de hoop dat de staat, in Karl Marx zijn woorden, "​langzaam zou afsterven",​ in Stalinistische optiek is de staat de belichaming van "de dictatuur van het proletariaat"​ (lees de Partij), en is tot doel verworden om het communisme met harde hand te verwerkelijken - met alle dramatische gevolgen van dien. (Zie ook “Staatskapitalisme”)   * **Staatscommunisme:​** //​staats-com-mu-nis-me (het; zn., -isme)//; Communistische theorie en strategie die voor ogen heeft maatschappij-verandering te realiseren doormiddel van de verovering van de staat. Soms met de hoop dat de staat, in Karl Marx zijn woorden, "​langzaam zou afsterven",​ in Stalinistische optiek is de staat de belichaming van "de dictatuur van het proletariaat"​ (lees de Partij), en is tot doel verworden om het communisme met harde hand te verwerkelijken - met alle dramatische gevolgen van dien. (Zie ook “Staatskapitalisme”)
   * **Staatskapitalisme:​** //​staats-ka-pi-ta-lis-me (het; zn., -isme)//; Het resultaat van nationalisering van de economie. Daar waar de staat //​bezitter//​ is geworden van alle sociale voorzieningen,​ bedrijven en industrie, zal de staat uiteindelijk op een internationale markt gaan concurreren met het internationale kapitalisme. De staat zal, net als de privébezitter de bedrijven moeten managen, wat contra de logica is van het socialisme en communisme - waar de economie in beheer zou zijn van de arbeiders zelf. Hierom tracht de staat zichzelf altijd te identificeren met de arbeiders alsof zij hen representeren,​ hen zijn. Voorbeelden zijn de Sovjet Unie, China, Cuba, Vietnam etc. (Zie ook "​Kapitalisme"​)   * **Staatskapitalisme:​** //​staats-ka-pi-ta-lis-me (het; zn., -isme)//; Het resultaat van nationalisering van de economie. Daar waar de staat //​bezitter//​ is geworden van alle sociale voorzieningen,​ bedrijven en industrie, zal de staat uiteindelijk op een internationale markt gaan concurreren met het internationale kapitalisme. De staat zal, net als de privébezitter de bedrijven moeten managen, wat contra de logica is van het socialisme en communisme - waar de economie in beheer zou zijn van de arbeiders zelf. Hierom tracht de staat zichzelf altijd te identificeren met de arbeiders alsof zij hen representeren,​ hen zijn. Voorbeelden zijn de Sovjet Unie, China, Cuba, Vietnam etc. (Zie ook "​Kapitalisme"​)
Regel 211: Regel 213:
 ===== Z ===== ===== Z =====
   * **Zelfbestuur:​** //​zelf-be-stuur (het; zn.)//; Het zelfstandig bestuur van de maatschappij,​ maatschappelijke instituties of de werkplek door lagere rechtsgemeenschappen. Dit kan zijn met instemming van hogere constitutionele lichamen als een centrale staat óf zonder - waarbij de gemeenschap zich heeft vrijgevochten van deze hogere regerende lichamen en haar eigen richting bepaald. (Zie ook "​Autonomie"​)   * **Zelfbestuur:​** //​zelf-be-stuur (het; zn.)//; Het zelfstandig bestuur van de maatschappij,​ maatschappelijke instituties of de werkplek door lagere rechtsgemeenschappen. Dit kan zijn met instemming van hogere constitutionele lichamen als een centrale staat óf zonder - waarbij de gemeenschap zich heeft vrijgevochten van deze hogere regerende lichamen en haar eigen richting bepaald. (Zie ook "​Autonomie"​)
 +  * **Zwart Blok:** //(het; samenstelling;​ Eng Black Block)//; Een actie tactiek, waarin alle deelnemende personen zich vermommen en in het zwart kleden om onder andere niet herkenbaar in beeld te komen. ​
revolutionair_woordenboek.1524957043.txt.gz · Laatst gewijzigd: 28/04/18 23:10 door autonomia