Gebruikershulpmiddelen

Site-hulpmiddelen


namespace:anarchisme_en_anarcho-kapitalisme_werelden_van_verschillen

Verschillen

Dit geeft de verschillen weer tussen de geselecteerde revisie en de huidige revisie van de pagina.

Link naar deze vergelijking

Beide kanten vorige revisie Vorige revisie
namespace:anarchisme_en_anarcho-kapitalisme_werelden_van_verschillen [19/01/20 08:53]
defiance
namespace:anarchisme_en_anarcho-kapitalisme_werelden_van_verschillen [19/01/20 09:02]
defiance
Regel 24: Regel 24:
 Dit oogt ultra-liberaal,​ vanwege het belang dat hier aan bezitsrechten wordt gehecht, en vanwege de erkenning van een vrije markt als mechanisme om productie te coördineren. Het is niet vreemd dat theoretici van het anarcho-kapitalisme hierop inzoomen en sommige individualisten postuum voor hun ultra-liberale project rekruteren. Maar er is tussen anarcho-kapitalisme en individualistisch anarchisme een reeks wezenlijke verschillen. De kern ervan draait om dat bezitsrecht. Bij individualisten als [[Lysander Spooner]], [[Josiah Warren]] en [[Benjamin Tucker]] is het glashelder: je mag bezitten wat je daadwerkelijk zelf hebt gemaakt. Niet meer. Je mag je dus geen producten van de arbeid van een ander toe-eigenen. Rente, woeker, huur, winst, het is niet legitiem. Een ander voor je laten werken en de meeropbrengst in eigen zak steken: het is niet acceptabel. Daar zijn individualisten onder de anarchisten het eens met sociaal anarchisten,​ anarcho-syndicalisten,​ anarcho-communisten en aanverwanten. Dit oogt ultra-liberaal,​ vanwege het belang dat hier aan bezitsrechten wordt gehecht, en vanwege de erkenning van een vrije markt als mechanisme om productie te coördineren. Het is niet vreemd dat theoretici van het anarcho-kapitalisme hierop inzoomen en sommige individualisten postuum voor hun ultra-liberale project rekruteren. Maar er is tussen anarcho-kapitalisme en individualistisch anarchisme een reeks wezenlijke verschillen. De kern ervan draait om dat bezitsrecht. Bij individualisten als [[Lysander Spooner]], [[Josiah Warren]] en [[Benjamin Tucker]] is het glashelder: je mag bezitten wat je daadwerkelijk zelf hebt gemaakt. Niet meer. Je mag je dus geen producten van de arbeid van een ander toe-eigenen. Rente, woeker, huur, winst, het is niet legitiem. Een ander voor je laten werken en de meeropbrengst in eigen zak steken: het is niet acceptabel. Daar zijn individualisten onder de anarchisten het eens met sociaal anarchisten,​ anarcho-syndicalisten,​ anarcho-communisten en aanverwanten.
  
-Loonarbeid is voor de meeste individualisten daarmee ook niet legitiem, en alleen al dat onderscheidt ze van anarcho-kapitalisten voor wie het prima is als eigenaars personeel in dienst hebben. Benjamin Tucker vormt een uitzondering,​ iets waar de Anarchist ​FAQ nader op in gaat in de bespreking die deze publicatie aan het individueel anarchisme wijdt. Volgens hem mag loonarbeid, zolang de arbeiders maar de volle waarde van wat ze produceren, in de vorm van loon terugkrijgen. Het behoeft weinig denkwerk om te zien dat met die voorwaarde, de basis van loonarbeid wegvalt. Die berust er immers op dat een eigenaar anderen voor zich laat werken en méér aan opbrengst van dat werk overhoudt dan de eigenaar aan loon uitkeert. Daarop is immers de winst gebaseerd. Tucker is hier dan ook een beetje inconsistent,​ want afwijzing van inkomen dat niet aan eigen arbeid is ontleend, hoort tot de kern van het individualistische anarchisme. Ook op een andere manier is de aanvaarding van loonarbeid inconsistent met anarchistische uitgangspunten:​ loonarbeid is werken voor een baas en impliceert dus een hiërarchische verhouding.+Loonarbeid is voor de meeste individualisten daarmee ook niet legitiem, en alleen al dat onderscheidt ze van anarcho-kapitalisten voor wie het prima is als eigenaars personeel in dienst hebben. Benjamin Tucker vormt een uitzondering,​ iets waar de //Anarchist ​F.A.Q.// ​nader op in gaat in de bespreking die deze publicatie aan het individueel anarchisme wijdt. Volgens hem mag loonarbeid, zolang de arbeiders maar de volle waarde van wat ze produceren, in de vorm van loon terugkrijgen. Het behoeft weinig denkwerk om te zien dat met die voorwaarde, de basis van loonarbeid wegvalt. Die berust er immers op dat een eigenaar anderen voor zich laat werken en méér aan opbrengst van dat werk overhoudt dan de eigenaar aan loon uitkeert. Daarop is immers de winst gebaseerd. Tucker is hier dan ook een beetje inconsistent,​ want afwijzing van inkomen dat niet aan eigen arbeid is ontleend, hoort tot de kern van het individualistische anarchisme. Ook op een andere manier is de aanvaarding van loonarbeid inconsistent met anarchistische uitgangspunten:​ loonarbeid is werken voor een baas en impliceert dus een hiërarchische verhouding.
  
 Opmerkelijk is hoe dicht de kritiek van de individualisten op winst en dergelijke feitelijk staat bij de kritiek uit sociaal anarchistische hoek. De oplossingen zijn anders van vorm. De kritiek op uitbuiting, en daarmee de onderliggende afwijzing van het kapitalisme,​ hebben sociaal anarchisten en individueel anarchisten beslist gemeen, net als de afwijzing van institutionele hiërarchische en autoritaire verhoudingen,​ en van de staat. Hier wringen de uitgangspunten die Tucker als anarchist aanhangt, met een onderdeel van de uitwerking ervan. Hij is hierin overigens tussen de individualistische anarchisten een uitzondering. De meesten van hen zien in loonarbeid terecht niets anarchistisch. Opmerkelijk is hoe dicht de kritiek van de individualisten op winst en dergelijke feitelijk staat bij de kritiek uit sociaal anarchistische hoek. De oplossingen zijn anders van vorm. De kritiek op uitbuiting, en daarmee de onderliggende afwijzing van het kapitalisme,​ hebben sociaal anarchisten en individueel anarchisten beslist gemeen, net als de afwijzing van institutionele hiërarchische en autoritaire verhoudingen,​ en van de staat. Hier wringen de uitgangspunten die Tucker als anarchist aanhangt, met een onderdeel van de uitwerking ervan. Hij is hierin overigens tussen de individualistische anarchisten een uitzondering. De meesten van hen zien in loonarbeid terecht niets anarchistisch.
Regel 48: Regel 48:
 ===== Anarcho-kapitalisme is nog wel iets anders ===== ===== Anarcho-kapitalisme is nog wel iets anders =====
  
-Hoe anders is dit alles bij het zogeheten anarcho-kapitalisme! Dat heeft, afgezien van het woordje //​anarcho//,​ met de denkwereld van zelfs marktgerichte,​ van persoonlijk bezit uit gaande, individuele anarchisten toch buitengewoon weinig gemeen. Met goede reden heeft The Anarchist ​FAQ een sectie gewijd aan dit verschijnsel dat met anarchisme net zo veel te maken heeft als McDonald'​s met verantwoord en diervriendelijk eten. Voor wat volgt heb ik van de betreffende delen van deze uitgave flink gebruik gemaakt.+Hoe anders is dit alles bij het zogeheten anarcho-kapitalisme! Dat heeft, afgezien van het woordje //​anarcho//,​ met de denkwereld van zelfs marktgerichte,​ van persoonlijk bezit uit gaande, individuele anarchisten toch buitengewoon weinig gemeen. Met goede reden heeft //The Anarchist ​F.A.Q.// ​een sectie gewijd aan dit verschijnsel dat met anarchisme net zo veel te maken heeft als McDonald'​s met verantwoord en diervriendelijk eten. Voor wat volgt heb ik van de betreffende delen van deze uitgave flink gebruik gemaakt.
  
-De anarcho-kapitalistische denkwereld heeft twee pijlers. De ene pijler van het concept is: eigendomsrecht is absoluut. Geen enkele inbreuk op dat recht is legitiem. De eigenaar van een stukje grond mag daarmee doen wat hij of zij wil: gebruiken, braak laten liggen, verpachten, verkopen. Die eigenaar mag bepalen wie er wel en wie er niet op dat stukje land mag komen. Geen regering heeft ook maar enig recht om aan dat eigendom beperkingen op te leggen. Dáár wortelt de afwijzing van staat en regering: in een verdediging van dit absolute eigendomsrecht. Het is geen principiële afwijzing van hiërarchie. Het is alleen een afwijzing van inmenging in de vrijheid van de eigenaar, van de ondernemer. Libertariërs noemen aanhangers van dit type staatsafwijzing zich vaak. Propertariërs is een beter woord, zoals de //​Anarchist ​FAQ// duidelijk maakt.+De anarcho-kapitalistische denkwereld heeft twee pijlers. De ene pijler van het concept is: eigendomsrecht is absoluut. Geen enkele inbreuk op dat recht is legitiem. De eigenaar van een stukje grond mag daarmee doen wat hij of zij wil: gebruiken, braak laten liggen, verpachten, verkopen. Die eigenaar mag bepalen wie er wel en wie er niet op dat stukje land mag komen. Geen regering heeft ook maar enig recht om aan dat eigendom beperkingen op te leggen. Dáár wortelt de afwijzing van staat en regering: in een verdediging van dit absolute eigendomsrecht. Het is geen principiële afwijzing van hiërarchie. Het is alleen een afwijzing van inmenging in de vrijheid van de eigenaar, van de ondernemer. Libertariërs noemen aanhangers van dit type staatsafwijzing zich vaak. Propertariërs is een beter woord, zoals de //​Anarchist ​F.A.Q.// duidelijk maakt.
  
 De andere pijler is: het contract is heilig. Wie wat wil hebben, kan dat kopen van iemand die het al heeft. Wie zich wil verrijken, kan goederen en diensten met winst verkopen. Zolang iemand bereid is te betalen, is het in orde. Dit is een beperkt stuk vrijheid voor wie geld heeft en botte pech voor de rest. Contracten kunnen ook arbeid betreffen: mensen verkopen hun arbeidskracht aan andere mensen, in wiens dienst ze dan komen. De arbeider verhuurt zich, de opbrengst van diens arbeid gaat naar de huurder van de arbeider: de ondernemer. De waarde van het loon is voor de arbeider, de – doorgaans veel hogere – waarde van de door de arbeider in werktijd vervaardigde producten is voor de bezitter. Dit is precies eigendom waar de bezitter niet voor werkt, precies wat ook individualistische anarchisten dus afwijzen. En het is werken voor een baas, oftewel in een hiërarchische verhouding. Daar is niets anarchistisch aan. De andere pijler is: het contract is heilig. Wie wat wil hebben, kan dat kopen van iemand die het al heeft. Wie zich wil verrijken, kan goederen en diensten met winst verkopen. Zolang iemand bereid is te betalen, is het in orde. Dit is een beperkt stuk vrijheid voor wie geld heeft en botte pech voor de rest. Contracten kunnen ook arbeid betreffen: mensen verkopen hun arbeidskracht aan andere mensen, in wiens dienst ze dan komen. De arbeider verhuurt zich, de opbrengst van diens arbeid gaat naar de huurder van de arbeider: de ondernemer. De waarde van het loon is voor de arbeider, de – doorgaans veel hogere – waarde van de door de arbeider in werktijd vervaardigde producten is voor de bezitter. Dit is precies eigendom waar de bezitter niet voor werkt, precies wat ook individualistische anarchisten dus afwijzen. En het is werken voor een baas, oftewel in een hiërarchische verhouding. Daar is niets anarchistisch aan.
namespace/anarchisme_en_anarcho-kapitalisme_werelden_van_verschillen.txt · Laatst gewijzigd: 19/01/20 09:02 door defiance