De Russische Revolutie (Russisch: Русская революция, Russkaja revoljoetsija) was een grootschalige omwenteling in het keizerrijk Rusland tijdens de eerste decennia van de twintigste eeuw. In zekere zin was er sprake van een reeks van revoluties.

Voorafgaand aan wat nu bekend staat als de Russische Revolutie ging in 1905 al een revolutiepoging vooraf: de zogenaamde Revolutie van 1905, welke echter mislukte en hard door het tsaristische regime werd neergeslagen.

Daarna vond in februari 1917 een succesvolle eerste burgerlijke revolutie plaats, de Februari-Revolutie. Daarbij werd de tsaar afgezet en vervangen door een tijdelijke regering. In oktober datzelfde jaar (gregoriaanse kalender) volgde daarop een tweede omwenteling welke bekend staat als de Oktoberrevolutie. Hierbij werd de voorlopige regering door een machtsgreep door de Bolsjewieken vervangen voor een regering onder leiding van Vladimir Lenin. De zogenaamde Derde Revolutie vond in maart 1921 plaats met als centrum Kronstadt.

De Russische Revolutie van 1917 werd in gang werd gezet door volksopstanden tegen de Tsaar vanwege voedseltekorten en de voortslepende en uitzichtloze Eerste Wereldoorlog. Na de mislukte revolutie van 1905 waren er overal in Rusland arbeidersraden opgericht - zogenaamde 'sovjets'. Deze zouden bij de revolutie van 1917 een belangrijke rol spelen bij machtsovergang van het Tsaristische regime. De sovjets zouden een parallelle macht vormen welke in concurrentie met de burgerlijke regering van de eerste revolutie stonden. De sovjets waren in de vroege periode van de revolutie zeer diverse raden waar allerhande politieke stromingen in vertegenwoordigd waren - sociaal-revolutionairen, anarchisten, communisten. Na de Oktoberrevolutie probeerden de Bolsjewieken deze nieuwe ontstane radenstructuur bij de staat in te lijven en de politieke tegenstanders van deelname uit te sluiten.

→ Lees verder...